Định nghĩa

1. Động từ:
   • Giải thích, trình bày chi tiết bằng lời nói về một sự việc, một bộ phim, một hiện tượng đang diễn ra: Hành động dùng ngôn ngữ nói để cung cấp thông tin, làm rõ nội dung cho người nghe, thường đi kèm với hình ảnh hoặc sự kiện trực quan.
   • Giải thích cách sử dụng, nguyên lý hoạt động của một vật, một thiết bị: Hành động mô tả, hướng dẫn chi tiết về công dụng, chức năng và phương thức vận hành của một sản phẩm, máy móc.

Ví dụ sử dụng

• Động từ:
  • Anh ấy được mời đến để thuyết minh cho bộ phim tài liệu về động vật hoang dã. (Hành động giải thích nội dung phim bằng lời nói).
  • Kỹ sư sẽ thuyết minh cách vận hành chiếc máy mới cho toàn bộ nhân viên. (Hành động giải thích cách dùng máy).
  • Phần thuyết minh trong video rất rõ ràng và dễ hiểu. (Phần lời nói giải thích trong video).

Các cách sử dụng nâng cao

• "Lồng tiếng thuyết minh": Chỉ việc thu âm giọng nói giải thích và ghép vào một video, bộ phim (thường là phim tài liệu, phim khoa học).
  • Giọng đọc của cô ấy thường được dùng để lồng tiếng thuyết minh cho các phim về thiên nhiên.
• "Bài thuyết minh" hoặc "Bản thuyết minh": Chỉ văn bản hoặc nội dung chi tiết được soạn sẵn để giải thích, trình bày về một đề tài, một dự án hoặc một sản phẩm.
  • Anh ấy đang chuẩn bị bài thuyết minh cho dự án đầu tư mới.
  • Hãy đọc kỹ bản thuyết minh máy trước khi sử dụng.

Biến thể và từ liên quan

• Người thuyết minh (danh từ): Người chuyên thực hiện công việc thuyết minh, đặc biệt trong các chương trình truyền hình, phim ảnh.
  • Ông ấy là một người thuyết minh phim tài liệu nổi tiếng.
• Thuyết minh viên (danh từ): Từ đồng nghĩa với "người thuyết minh", thường dùng trong ngữ cảnh du lịch (hướng dẫn viên thuyết minh tại các điểm tham quan) hoặc truyền hình.
  • Thuyết minh viên tại bảo tàng giới thiệu rất hấp dẫn về các hiện vật lịch sử.*

Từ đồng nghĩa

• Giải thích: Làm cho rõ ràng, dễ hiểu (nghĩa rộng hơn, không nhất thiết gắn với hình ảnh hoặc sự kiện đang diễn ra).
• Trình bày: Đưa ra, nói ra một cách có hệ thống.
• Giới thiệu: Cho biết những nét chính về một đối tượng.
• Bình luận (comment): Đưa ra nhận xét, đánh giá (thường mang tính chủ quan hơn so với "thuyết minh" vốn thiên về cung cấp thông tin khách quan).

Cụm từ liên quan

• Thuyết minh báo cáo tài chính: Hành động giải trình, giải thích chi tiết các số liệu và tình hình thể hiện trên báo cáo tài chính của một doanh nghiệp.
  • Kế toán trưởng có trách nhiệm thuyết minh báo cáo tài chính trước hội đồng quản trị.
• Thuyết minh dự án/đồ án: Phần văn bản giải thích đầy đủ về mục tiêu, nội dung, phương pháp, kinh phí... của một dự án hoặc đồ án thiết kế.
  • Phần thuyết minh đồ án kiến trúc phải rất chi tiết và khoa học.

1. đg. 1. Giải thích bằng lời những sự việc diễn ra trên màn ảnh: Thuyết minh phim Liên-xô. 2. Giải thích cách dùng: Bản thuyết minh máy đo điện thế.